Artikelen
4. God als Vrouw
Een bijdrage aan de bewustwording van de Grote Godin.
Een nieuwe spirituele ontwikkelingsweg.

De Godin Artemis als AL-Voedster
te Selçuk bij Efeze

(
Fotografe: Annemarie Bokslag, maart 2005)


In voor-historische en vroeg-historische tijden van menselijke ontwikkeling bestonden er wereldwijd religies waarin De Allerhoogste God Vrouwelijk was. In dit artikel zal ik daar een klein, en niet volledig (historisch) overzicht van geven.
De Grote Godin is officieel aanbeden ver voor Neolithische tijden tot aan het sluiten van Haar laatste tempels rond 500 na chr. Sommige geleerden zouden het aanbidden van de Opper Godin verder in het verleden terug willen plaatsen n.l. in de laatste periode van de Paleolithische tijd,ongeveer 25.000 jaar voor chr.(1). Waarschijnlijk gaat dit echter nog niet ver genoeg terug en moeten we denken aan de tijd van de oorsprong der mensheid.
Aanbidding van de Grote Godin was in die oude tijden volledig ingebed in een religieus leven dat wij nu als “magisch onbewust” betitelen.In die allervroegste perioden en later,was er nog geen sprake van een zgn. ik-bewustzijn in de mens zoals heden. Vrouwen, mannen en kinderen leefden in een magische eenheid met de Godin in een matriarchale samenleving.
In veel latere perioden van ongeveer 2500 jaar voor chr. tot 500 na chr.bestonden religies met een Vrouwelijke- en religies met een Mannelijke Schepper naast elkaar. Daarna is de Grote Godin officieel uit het zicht verdwenen.
Er zijn talloze archeologische en kunsthistorische voorwerpen gevonden waaruit blijkt dat de Godinne-religie (o.a. in het Westen) geen natuurlijke dood is gestorven, maar na een eeuwenlange strijd is opgenomen of overweldigd, vernietigd, en uiteindelijk vervangen door patriarchale religies. 
Voorbeelden van deze historische objecten zijn o.a. te vinden in het Brits museum te Londen, (b.v. het reliëf waarop de hevige strijd tussen de Amazones en de Grieken wordt afgebeeld; Amazones(2) die de Godin als Krijgsvrouwe aanbaden, vochten niet alleen in Griekenland maar tevens in Libië, Bulgarije, Armenië, Rusland, Azië en Europa. Recent, anno 2004 /2005, zijn door een Amerikaanse archeologe en een Russisch archeoloog skeletten en overblijfselen gevonden van amazones in Rusland.Tevens is een jonge afstammelinge ontdekt, een meisje van 9 jaar uit Mongolië, via DNA onderzoek). Andere musea waar historische voorwerpen van de Godin staan,zijn het Nationaal museum van archeologie in Athene, Kreta, Cambridge, Ankara, Boston etc.
De invloed van de Grote Godin was bijzonder groot.
In het Paleolithische en Neolithische Westen b.v. bleek er een systeem van religieuze ideeën te bestaan dat gebaseerd was op aanbidding van de Godin. We kunnen hierbij o.a. denken aan Oostenrijk (aan het opgegraven beeld van de VENUS van Willendorf uit het Opper Paleolithicum van 25000-10000 v.chr., te aanschouwen in het museum van Cambridge). Veel later in het Keltische Ierland(3) b.v. (ongeveer 3000 v.chr.) zien we de Drievuldigheid van o.a. de Godin BRIGIT naar voren komen. Ook Schotland was Keltisch en Hongarije tot de West kust (Bretagne) van Europa.
In deze tijd (ongeveer 2700 v.chr.) werd MOEDER AARDE tevens vereerd en aanbeden op Kreta (hoogstaande Minoische cultuur)en later in Griekenland. In de Griekse mythologie (ongeveer vanaf 800 v.chr.) zijn Godinnen opgenomen die een belangrijke plaats innamen, waaronder ATHENE.
Ook in Italië en Rome zijn invloeden terug te vinden, van b.v. ARTEMIS-CYBELE (ongeveer 5e eeuw voor chr.). In Rome werd in de 5e eeuw na chr. de laatste ISIS en ARTEMIS-CYBELE tempel gesloten door de Christelijke Keizer.
De allerlaatste (officiële) invloeden van overgebleven Godinne -religie (en dan denk ik toch ook aan de SOFIA-Wijsheid(4) in het Gnosticisme) zijn in ongeveer 500 na chr. ten einde gekomen. (van Irenaes, kerkvader, ca .140-202 na chr.b.v., is de strijd bekend tegen de Gnostici. Zij bleven echter ondergronds bestaan en winnen in onze tijd weer aan invloed; Gnosis betekent kennis van het Goddelijk Zelf in de mens).
In het Christendom kennen we geen verering van de Godin: MARIA is de moeder van God. In de Rooms katholieke kerk b.v. is Zij  Middelares om (via gebed) tot Jezus te komen.Vele gelovigen echter zien Haar als een op zichzelf staande grootheid en richten zich speciaal tot Haar voor verhoringen en gunsten.

De boeiende positie van MARIA MAGDALENA (Apostel der apostelen ) is, buiten traditionele kringen, in ontwikkeling. Zij wordt daar o.a. gezien als de personificatie van de Godin.

Paulus b.v., veroordeelde de aanbidding van de Grote Godin  ARTEMIS in Efeze (Westkust van Turkije). Tegenwoordig staat er nog  een grote kopie van deze Godin, als AL-Voedster ,centraal in het Islamitische stadje Selçuk bij Efeze  (zie foto).
De aanbidding van en eerbied voor de Godin vinden we heden ten dage o.a. verder terug in bepaalde vrouwengroeperingen.

De invloed van de Grote Godin was tevens zeer levend in  het Nabije Oosten, waar de Godinne-religie in die allervroegste tijden weer onder andere namen hoogtij vierde. Haar naam was daar o.a. ASTARTE uit Kanaän,uit voor –Oud Testamentische tijden (ongeveer 1800 v.chr. en vroeger;In de naam ASTARTE zit “star”: ster opgesloten. In de Rooms katholieke kerk b.v. wordt MARIA o.a. Sterre der zee genoemd: Stella Maris).

Verder verscheen Zij onder de naam ASHERAH (Universele Wet) en later BAALAT (Godin) Vrouwe van Byblos, Kanaän. 
Namen van de Godin  in het Midden Oosten waren b.v.: INNIN,NANA en INNANA uit Soemerië (4000-3500 v.chr). 

UA ZIT (een naam  van de Cobra Godin), HATHOR,NUT en Koningin ISIS uit (Opper) Egypte (een van Haar titels was “Geefster van Leven”, ver voor 3000 v.chr., voor de dynastieën van de Farao’s).

Een andere naam was hier b.v. ISHTAR (Ster) uit Babylonie (In Babylonische teksten  wordt Zij het” Licht van de Wereld” genoemd(5).
In het Arabische rijk en voor-islamitisch tijdperk was b.v. AL-LAT (Godin) toonaangevend.
De voor- en vroeg historische lijn in het Nabije en Midden Oosten van de Godinne- religie is verdwenen.In de Joodse Mystiek zien we echter wel bijzondere aandacht voor het Vrouwelijk  Beginsel: de Sjechinah(6 en 7).
AL-LAT (Maan Godin) uit het voor-Islamitische tijdperk (verering van Haar o.a. bij de Kaaba te Mekka) is terug gedrongen in het collectieve onbewuste van de Islamitische cultuur. In de plaats daarvan is de Islam gesticht (ongeveer 620-625  na chr.) met de aanbidding van Allah: God.
In het Verre Oosten, in India b.v., in het voor-Vedische tijdperk (ongeveer 3000/4000 v.chr.en vroeger) vinden we een grote verering van de UNIVERSELE MOEDER of Levensenergie, de Al-scheppende en Al doordringende Levenskracht.
Zij werd in die allervroegste perioden aanbeden door het hoogstaande volk van de Dravidiërs,vredig levend in de Indus vallei, voor de gewelddadige Aryase invasies. Het opmerkelijke van deze Godinne religie is dat ze zich heeft kunnen handhaven en staande heeft weten te houden tot in onze tijd. Het is een bijzonder vroeg-historisch voorbeeld van onafhankelijke Godinne –religie dat ouder is dan de patriarchaal gerichte Aryase religie met de Veda’s (Indiase heilige geschriften, opgetekend ca. rond 1200 v.chr.), en dat zich gedurende duizenden jaren ontwikkeld en verspreid heeft, met hoofdaccent op Zuid-India, tot in onze moderne tijd.
Verder vinden we b.v. in de Vedanta van Ramakrishna (1836-1886 na chr.)(8) zijn intense aanbidding van KALI, de Grote Moeder. Het gaat hier m.n. om de verering van het Moederlijk aspect van God, of ook wel God als: DE MOEDER.
In het Boeddhisme kennen we b.v. KWAN -YIN, de Grote Moeder van China (KUAN-YIN ).
Dit is zeer globaal de voor-en vroeg historische lijn van de Godin in het Verre Oosten tot nu toe.

De aspecten van God als Vrouw :

We hebben gezien dat in de wereldwijde Godinne-religie verschillende indrukwekkende aspecten van Haar Goddelijkheid aanbeden werden. Zo is het Moederlijk aspect genoemd omdat dit in vele culturen en godsdiensten als De zelfstandige grootheid gezien werd. Mensen aanbaden de Grote Moedergodin of OERMOEDER: de Schepster van het totale Universum. Dit scheppend aspect betekent dat Zij nieuw leven gaf aan een schepsel of schepping; het duidt het Creativiteitsbeginsel aan van de Godin in al haar vormen.
Naast het Moederlijk aspect komen we de Kwaliteit tegen van Grote Wijsheid. Zij is dan o.a. de Goddelijke Raadsvrouwe die de mens de weg wijst om haar/zijn bestemming te bereiken.
In verschillende archeologische vondsten zien we Haar verder afgebeeld als de Grote Genezeres, of als Uitvindster, als Krijgsvrouwe, als Jaagster, of als de Verantwoordelijke voor de landbouw en  voedselvoorziening, of als de Godin van Intelligentie en Wetenschap. De Egyptische ISIS b.v. wordt o.a. afgebeeld als de Godin van Wetgeving, Politiek en Rechtspraak. De Egyptische Godin MAAT vertegenwoordigde de orde, het ritme en de natuurwetten van het universum.
ISHTAR van Mesopotamië wordt als de "Leidsvrouwe van de Volkeren" vermeld en als de "Vrouwe van Grote Visie" (in de Rooms katholieke kerk wordt MARIA o.a. "Vrouwe van alle volkeren “ genoemd).
Vele Krachten,Taken en Almacht worden Haar toegeschreven. Ze omvatten alle levensterreinen en alle wetten van het Universum.
Het kwam voor dat  een bepaalde Kwaliteit van de Godin op de voorgrond stond, passend in een culturele context,een bepaalde tijd en tijdgeest en passend bij het innerlijk verlangen van de mens in die periode. Een dergelijk aspect kon tot zelfstandige grootheid uitgroeien b.v. de Godin als Krijgsvrouwe bij de Amazones, of de Godin als Wijsheids- en Krijgsvrouwe bij de Grieken: ATHENE(MINERVA bij de Romeinen), soms ten koste van al Haar andere aspecten die onzichtbaar werden  en verdwenen in het collectieve onbewuste der mensheid. (In dit diepste innerlijk wordt de Godin als een geheim bewaard totdat het herinnerd  wordt door een proces van bewustwording ). Zo (en later door onderdrukking door patriarchale religies) kon een eenzijdig en onvolledig beeld van Haar ontstaan en van het Vrouwelijk Principe in het algemeen.
Als we alle Krachten en Machten van de Godin terugbrengen tot drie vormen dan zien we dat Zij als De ENE uitdrukking is van Het Scheppende-Onderhoudende –en Vernietigende beginsel van het heelal (De zgn. Heilige Triniteit of Drie-eenheid van de Goddelijke Vrouwe: Schepping-Geboorte –Dood), om daarna met een nieuw begin aan een volgende cyclus te beginnen.
Een prachtig voorbeeld hiervan vinden we in het Hindoeïsme bij de Grote Godin KALI-DURGA(9). Een voorbeeld dat tegelijkertijd historisch en modern is.

Identificatie met de Godin in onszelf.

Het is van belang dat er naast het archetype (oerbeeld) van ”de Grote Moeder”, weer nieuwe Godinne –beelden ontstaan voor deze moderne tijd, beelden die Haar Zelfstandigheid, Onafhankelijkheid, Volledigheid,Totale Zelfbewustheid, Wijsheid, Almacht, Heerschappij over leven en dood, Onbegrensdheid, Tijdloosheid en  Goddelijke Liefde weerspiegelen.
Dit is van belang voor die vrouwen en mannen die zich met Haar willen identificeren, en via deze relatief nieuwe spirituele ontwikkelingsweg in  het Westen, tot een dieper bewustzijn in zichzelf willen komen, om uiteindelijk door een proces van innerlijke transformatie draagster en drager van het Eenheids-en Godsbewustzijn te worden (zie: “de weg naar Vrede”, en “Ken uZelf”).
Vrouwen en mannen kunnen o.a.gebruik maken van  nieuwe beelden die b.v. optreden in dromen, visioenen, in literatuur en kunsten, waarin het Vrouwelijk Principe met respect en diepgang wordt beschreven en uitgebeeld (zie foto van schilderij). Hierdoor kunnen zij in contact treden met Haar Krachtige, Machtige, Liefdevolle en Mededogende aspecten en deze geboren laten worden in het eigen moderne bewustzijn.
Voor identificatie met de Godin, kan men tevens gebruik maken van (voor- en vroeg) historische voorbeelden zoals zeer globaal in dit artikel geschetst, en die opgezocht kunnen worden in literatuur en bezichtigd in de verschillende (archeologische) musea.
Voor de bewuste vrouw en man van tegenwoordig maakt Zij duidelijk dat het leven een eenwording is van tegengestelde krachten, een eenwording van innerlijk en uiterlijk, van hemel en aarde, om van daaruit een bewuste verbinding te leggen met Vrede, Geluk, Gezondheid en Bezieling, zodat het leven in de volheid van het bestaan beleefd kan worden. (zie: “de weg naar Vrede “ en “Ken uZelf”).

 
(Beelden van de) Godin en (beelden van een) God zijn in wezen Eén. De weg van de Godin echter is een andere weg ter spirituele identificatie, die bewust gemaakt kan worden in een tijd van spirituele armoede als een nieuwe weg, als een mogelijkheid om te gaan ervaren wie wij werkelijk zijn.

Uiteindelijk leiden alle spirituele wegen  naar eenwording met Het ENE in ons zelf, naar eenwording met De BRON  van al het bestaande, De BRON van onbegrensde mogelijkheden.

Godin, Godinnen en mannelijke Goden of God zijn Allen een manifestatie of uitdrukking van Het ENE.
Godin en Wereld zijn volmaakt Een, zoals ook een mannelijke Godheid en Wereld volmaakt Een zijn.

 

Athena van Kreta
 

VENUS

I saw Your face with
a glance of gold in the morning and
I saw Your face with
a glance of silver in the evening
F
or You are the morning and evening star
called Venus
 
rising of the inner waters
You are born in Your own shell 
with a glance of gold in Your right eye 
and a glance of silver in Your left 
For You are the morning and evening star

called Venus
 

heaven and earth

are Your kingdom
You conquered all,
Peace stays and everything is
For You are the morning and evening star

called VENUS.


ATHENA

Pallas

Pallas Athena
Grote Godin van
Wijsheid ,Wetenschap,
Bezinning en Schone Kunst
leidt iedere ziel
verleent elk Haar gunst

oh, Zij heeft weet van smarten,
van onwetendheid en al,
van hetgeen de harten doet smachten
van ‘ s mensen’ s eindeloze wachten
 

 
ja, Zij kent de mens
deze Godin,
 met de wijsheid van een uil en
de ogen van een slang
doorziet Zij makkelijk elke illusie
weerlegt Zij vlot iedere ruzie

Zij, Heerseres van de eeuwige velden
waar universele wetten gelden,
onderwijst de mens
in Goddelijke kennis,
Want liefdevolle Zelf-kennis

Marianne Raemaekers
(Uit :Paradijsbewustzijn, juni 1993)

 

Literatuur :

1.Merlin Stone :Eens was God als Vrouw belichaamd.De onderdrukking van de riten van de Vrouw.Servire Katwijk,1979.
2.Jessica Amanda Salmonson:The Encyclopedia of Amazons.Women warriors from antiquity to the modern era. Paragon House New York,1991.
3.Caitlin Matthews :De mysterieuze wereld der Kelten,Atrium 1984
4.Caitlin Matthews:Sophia .Goddess of Wisdom.The Divine Feminine.From black Goddess to World-Soul. The Aquarian Press,An imprint of HarperCollins Publishers,1992.
5.Barbara G.Walker :The Women’s Encyclopedia of myths and secrets.
Harper&Row,Publishers,San Francisco,1983
6.idem
7.Charles Ponce:Kabbalah.Ankh-Hermes, 1979.
8.Ramakrishna ,gesprekken opgetekend door M., Mirananda 1987

9.Alain Danielou :The Gods of India.Hindu polytheism.Inner Traditions International LTD.1985.


Verder :
Jane Hirshfield :Women in praise of the Sacred.43 Centuries of Spiritual Poetry by Women.
Harper Collins Publishers,New York 1994.
 Simon Cox :De geheimen van de Da Vinci Code .Wat zijn de feiten en wat is fictie ? Forum-Amsterdam 2005

Marianne Raemaekers
April 2005                  

 

 Terug naar: Artikelen


Reacties op de artikelen zijn van harte welkom:
Marianne



Terug: HOME