hi

 

Artikelen

1. Ken uZelf

Inleiding:

De transformatie van het ik-bewustzijn naar hogere en ruimere bewustzijnsnivo's kan voor een mens een uitdaging of noodzaak betekenen, zeker wanneer een bepaald plafond van zelfbewustheid is bereikt en men een andere wending aan het leven wil of moet geven.Ook de huidige vernietigingsspiraal stelt ons voor de opdracht om zelf te veranderen en een bijdrage aan vrede te leveren, hoe klein ook.
Voor een kort en geconcentreerd overzicht van het specifieke spirituele ontwikkelingsproces maak ik hier globaal gebruik van de Transpersoonlijke psychologie, het Zen Boeddhisme en de Godsdienstpsychologie van de mystieke en religieuze ervaring.
De drie genoemde richtingwijzers gaan uit van een fasegewijze ontwikkeling van het ik-bewustzijn van de mens met als einddoel: het in zichzelf ervaren van het hoogste Zijnsnivo, het nivo van Godsbewustzijn en Eenheidsbewustzijn.
De Transpersoonlijke visie van Wilber b.v. onderscheidt een gelaagd bewustzijn met "prepersoonlijke, persoonlijke en transpersoonlijke lagen" (1).  Deze transpersoonlijke stadia vormen de fijnere of hogere bewustzijnsnivo's die buiten de materiele wereld van de grove zintuiglijke waarneming vallen, en die tot op de bodem in onszelf bewust kunnen worden.
Zij zijn van belang voor dit artikel.

De Overgang:

Wanneer maakt een mens nu eigenlijk de overgang naar een diepere of hogere werkelijkheid in zichzelf en wat is hiervan de bedoeling?
Wilber verwijst in dit verband naar de noodzakelijke voorwaarde van een "ge´ntegreerd ik waarin lichaam en geest op een harmonieuze manier ÚÚn zijn", in evenwicht zijn. Zonder deze basis blijft in het algemeen de deur van het ik-bewustzijn op slot om tot een hoger of verruimd bewustzijn te komen. Dit betekent werken aan onszelf, bewust worden van de nivo's waarop we functioneren en van daaruit voorzichtig en geleidelijk aan verder groeien. 
Het gaat eigenlijk om de eeuwenoude opdracht aan de mens van het Apollo orakel van Delphi, het " Ken uZelve", dat in deze tijd nog niets aan waarde heeft ingeboet.
We noemen dit Ken uZelf, een naar binnen gekeerde weg om onszelf werkelijk te leren kennen.
Ken uZelf betekent niet dat we afstand moeten doen van de (moeizaam) verworven zelfbewustheid van het ik. Nee, zelfkennis in deze zin leidt juist naar Godskennis of naar een diepste innerlijk besef en ervaring omtrent het eigen waarachtige Zelf, omtrent het Goddelijke in onszelf.
Nadat men de belangrijke fase van een ge´ntegreerd ik heeft ervaren en min of meer heeft gestabiliseerd, en daarbij open is gaan staan voor het Al, voor b.v. spirituele levensvisies, voor meditatie, symbolen, dromen etc., kan op een moment van overgave en diepe ontspanning, de geest plots als vanzelf ontsloten worden voor een ruimer en hoger bewustzijnsnivo.
Wat dan volgt is een overweldigende ervaring van Vrede, Geluk en Liefde in het bewustzijn. Van een voelbare doorbraak en doorstroming van energie, van b.v. een verruimde werking van de zintuigen (illuminaties, licht zien), van een verhoogde geestelijke en lichamelijke activiteit, van evenwicht, gezondheid, diepe intu´ties, en b.v een verwondering over de schoonheid van gewone alledaagse dingen.
Vanaf dit moment kan de mens het Zelf, God, als kosmische Bron van al het bestaande vanuit eigen ervaring in zichzelf, erkennen, en er voortaan naar leren luisteren, er zich mee identificeren en er naar leren leven. (Het 5e bewustzijnsnivo in: De weg naar Vrede).

Op weg naar Godsbewustzijn en Eenheidsbewustzijn:

De bewustzijnsontwikkeling kan zich voortzetten door b.v. meditatie, processen van overgave, beheersing van het denken,de emoties en het lichaam. Het is een tijd van progressie, van ervaren van een steeds groter evenwicht van gevoel en verstand ,van rust en activiteit, van toelaten van diepe intu´ties. In het algemeen gaat het om een proces van verdieping van zelfkennis, van grotere innerlijke en uiterlijke bewustwording, van verdere identificatie met de Bron, om eens tot het nivo van Profeet-Bewustzijn uit te groeien (het 6e bewustzijnsnivo in: De weg naar Vrede).
Van hieruit wordt geleefd vanuit Goddelijke wijsheid en Universele Liefde, waar het eigen leven aan ondergeschikt wordt gemaakt.
De bewustzijnsontwikkeling gaat nog verder. Het streven is gericht op volledige eenheid en identificatie met de Bron van al het bestaande. De mens die dit bewustzijnsnivo bereikt heeft heel wat achter de rug. 
Meestal na een (lange) tijd van diepste zelfkennis, van diepste overgave en stilte, kan de hoogste ervaring van Godsbewustzijn en Eenheidsbewustzijn in onszelf, geschonken worden door God. 
Hierin wordt volledige eenheid met de Bron ervaren. (Het 7e bewustzijnsnivo in: De weg naar Vrede).
Het gaat om een Eenheid die boven alle tegenstellingen staat (b.v. boven de tegenstelling van "depressie en extase"(2) ).
Dit hoogste Zijnsnivo wordt Absoluut genoemd in tegenstelling tot de voorafgaande relatieve bewustzijnsnivo's.
In het Zen Boeddhisme noemt men deze ervaring "Satori" (3), in de Christelijke mystiek "Unio Mystica", en in de Transpersoonlijke psychologie spreekt men van de "Ultieme Bewustzijnstoestand".
De ervaring van Godsbewustzijn in onszelf, is zeer specifiek. Bij eerdere belevingen zoals diepe intu´ties en openbaringen is nog altijd een meer of minder onderscheidend ik-bewustzijn aanwezig.
In het stadium van Godsbewustzijn echter, is het ik volledig in het Zelf opgegaan.
Het is het moment van wedergeboorte, van een geestelijke en lichamelijke Renaissance. Men danst a.h.w. op de top van de berg. Het is een onuitsprekelijke ervaring, en er breekt een tijd aan van grote levensvreugde, pure Gelukzaligheid, vitaliteit, gezondheid, scheppende creativiteit, en diepste Zelfkennis, die op velerlei wijzen doorgegeven zal worden ten bate van de wereld.
De mens heeft waarlijk zichZelf gevonden.
Het bereiken en bewustworden van alle bewustzijnsnivo's in een mensenleven is bijzonder. Het geeft echter een ontwikkeling aan waar een begin mee gemaakt kan worden, zeker in een tijd van vernietiging en bedreiging van de vrede.
De ontwikkeling gaat verder totdat men langzaam maar zeker meer en meer verankert in Godsbewustzijn.
Naarmate de mens vordert zal men meer ervaring ontwikkelen om de overgang naar het Zelf in zichzelf te bereiken, b.v. door medidatie.
Zijn we volledig in balans met het Zelf dan is er geen verschil meer tussen het Zelf en het ik, tussen hemel en aarde.
In het bereiken van deze fase, de zogenaamde staat van Eenheid, ligt de uiteindelijke bestemming van de mens.

Literatuur:
1.Wilber, W. Oog in oog.Veranderende denkbeelden voor deze tijd. Lemniscaat, Rotterdam 1985.
2.Weima, J. Reiken naar oneindigheid.Inleiding tot de psychologie van de religieuze ervaring.
Ambo, Baarn, 1981.
3.Suzuki, D.T.Inleiding tot het Zen Boeddhisme.
Ankh-Hermes, Deventer 1987.


door: Drs.Marianne Raemaekers
Bulletin 2, augustus 1990 van de Interdisciplinaire Vereniging voor Analytische (Jung) Psychologie (IVAP).
Aangepast april 2005.

 

Terug naar: Artikelen


Reacties op de artikelen zijn van harte welkom: Marianne